Pożyczki
Limit kosztów pozaodsetkowych — art. 36a
Prowizje i opłaty przy pożyczce konsumenckiej mają ustawowy sufit: 10% kwoty plus 10% w skali roku, nigdy więcej niż 45% kwoty pożyczki. Poniżej wzór, kalkulator limitu dla Twojej kwoty i — na końcu — ile miejsca pod tym sufitem faktycznie zostawiają sobie firmy. Odpowiedź zależy od produktu, i to bardzo.
Ostatnia aktualizacja: 27 lipca 2026 · Źródło: Art. 36a u.k.k. — 10% całkowitej kwoty kredytu
Ile wynosi limit dla Twojej pożyczki
- Maksymalne koszty pozaodsetkowe
- 324,66 zł
- Udział w kwocie pożyczki
- 10.82%
- Zastosowana reguła
- 10% + 10% w skali roku
Limit dotyczy wyłącznie kosztów pozaodsetkowych — prowizji, opłat przygotowawczych i podobnych. Odsetki liczą się osobno i mają własny sufit: 14,5% w skali roku.
Wzór, i jedna pułapka w nim
Artykuł 36a ustawy o kredycie konsumenckim wyznacza maksymalne koszty pozaodsetkowe jako 10% całkowitej kwoty kredytu powiększone o 10% za każdy rok trwania umowy, przy czym suma nigdy nie przekracza 45% kwoty kredytu.
Pułapka jest przy granicy 30 dni. Dla okresu krótszego niż 30 dni obowiązuje osobna reguła 5% — ale pożyczka na równo 30 dni liczy się już według wzoru ogólnego. Różnica jest ogromna: przy 4 000 zł na 30 dni wzór ogólny daje 432,88 zł, a reguła 5% dałaby 200,00 zł. Większość chwilówek jest zawierana dokładnie na 30 dni, czyli po „drogiej" stronie tej granicy.
Art. 36a u.k.k. — 10% całkowitej kwoty kredytu (27 lipca 2026) · Art. 36a u.k.k. — 45% całkowitej kwoty kredytu (27 lipca 2026) · Art. 36a u.k.k. — 5% dla okresu KRÓTSZEGO niż 30 dni (27 lipca 2026)
Jak blisko limitu wycenia się rynek
Poniższa tabela bierze reprezentatywne przykłady opublikowane przez same firmy pożyczkowe — ze stopek i not prawnych na ich własnych stronach, nie z porównywarek — i dzieli koszty pozaodsetkowe przez limit z art. 36a. Kolumna „% limitu" mówi, ile z dopuszczalnej kwoty dana oferta faktycznie pobiera.
| Firma | Produkt | Kwota | Okres | Limit 36a | Koszty pozaods. | % limitu |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wonga | pożyczka ratalna | 6000,00 zł | 42 raty miesięczne | 2700,00 zł | 2700,00 zł | 100,0% |
| Kuki | pożyczka płatna (nie promocja 0%) | 4000,00 zł | 30 dni | 432,88 zł | 432,83 zł | 100,0% |
| Vivigo | kolejna pożyczka | 5900,00 zł | 30 dni | 638,49 zł | 638,09 zł | 99,9% |
| Wonga | chwilówka dla powracających | 1000,00 zł | 30 dni | 108,22 zł | 108,00 zł | 99,8% |
| Provident | Ekstra Chwila | 1500,00 zł | 30 dni | 162,33 zł | 161,39 zł | 99,4% |
| Smartney | DaSię Teraz | 8553,12 zł | 38 rat miesięcznych | 3564,19 zł | 2873,05 zł | 80,6% |
| Smartney | DaSię Wygodnie | 34 676,56 zł | 90 rat miesięcznych | 15 604,45 zł | 7888,64 zł | 50,6% |
| Smartney | DaSię Więcej | 105 277,78 zł | 113 rat miesięcznych | 47 375,00 zł | 10 111,54 zł | 21,3% |
Żadna z tych ofert nie łamie limitu — wszystkie przechodzą kontrolę art. 36a. Okresy ratalne przeliczono na dni po 365/12 na miesiąc. Odczyt ze stron pożyczkodawców na 31 lipca 2026; data przy każdym przykładzie to stempel firmy, nie data odczytu.
Wyniki nie rozkładają się przypadkowo. Cztery chwilówki na 30 dni — cztery różne firmy, kwoty od 1 000 do 5 900 zł — mieszczą się w limicie z zapasem od 94 groszy do pięciu groszy. Produkt ratalny Wongi trafia w sufit 45% co do grosza: 6 000 zł × 45% to 2 700,00 zł, a opublikowana prowizja wynosi dokładnie 2 700,00 zł.
Ale im większa kwota i dłuższy okres, tym dalej od limitu. Trzy pożyczki ratalne Smartneya wykorzystują kolejno 81%, 51% i 21% dopuszczalnych kosztów pozaodsetkowych — przy największej z nich, ponad 105 000 zł na blisko dziesięć lat, prowizja jest niemal pięciokrotnie niższa od tego, co wolno pobrać.
Co z tego wynika
Limit z art. 36a działa inaczej na dwóch końcach rynku. Przy małych kwotach na krótki termin nie jest granicą, której ktokolwiek unika — jest ceną katalogową, do której wszyscy się zbiegają, i pytanie „która firma ma niższą prowizję" traci wtedy sens. Przy dużych pożyczkach ratalnych na lata limit przestaje wiązać i o cenie decyduje konkurencja, a nie ustawa.
Wycena na poziomie ustawowego maksimum jest legalna i żadna z tych ofert go nie przekracza. To obserwacja o tym, gdzie przepis realnie kształtuje cenę, a gdzie wyznacza tylko odległe tło.
Przy odsetkach rozwarstwienia nie ma. Wszystkie przykłady poza jednym podają oprocentowanie 14,5%, czyli dokładnie odsetki maksymalne wynikające z aktualnej stopy referencyjnej NBP — niezależnie od kwoty i okresu.
Provident podaje oprocentowanie 14,5% i termin 30 dni, ale kwotę odsetek wyliczoną za 31 dni. To różnica w konwencji naliczania, nie przekroczenie odsetek maksymalnych.
Co z tego wynika dla pożyczkobiorcy
- Przy chwilówce porównywanie prowizji między firmami daje niewiele — wszystkie stoją przy suficie, więc różnice biorą się z kwoty i okresu, a nie z polityki cenowej. Przy pożyczce ratalnej na kilkadziesiąt tysięcy złotych jest odwrotnie: tam różnice są realne i warto je porównywać.
- Okres ma nieliniowy wpływ. Przesunięcie umowy z 29 na 30 dni podnosi ustawowy limit ponad dwukrotnie, więc „miesiąc" i „miesiąc bez jednego dnia" to dwa różne produkty.
- Przy wcześniejszej spłacie część kosztów pozaodsetkowych podlega zwrotowi proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu. Im bliżej limitu wyceniona pożyczka, tym więcej jest do odzyskania.